تیله باز

بر من چه گذشت؟

برای خودم:
هشتاد و شش تمام شد. وقتش رسیده نگاهی به پشت سر بیاندازم. آکتور، برای مارسیای رذل عزیز، دادزن، ماه‌گرفته‌گی، هنوز یوسف، ابوغریب، چیزی شبیه سونیا و مانِژ، داستان‌های کوتاهی بودند که نوشتم. یک نمایشنامه به نام "چکامه‌ای در رثای پرومته" و چهار داستان نیمه کاره که نتوانستم پیش ببرم و چیزی حدود سی و پنج یادداشت و نقد و مقاله(که بیشترشان در جغد و تیله باز منتشر شد)، باضافه‌ی بازنویسی نهایی سه داستان قدیمی‌ام که فرصت کردم تمام کنم. روی داستان بلندی به نام "اَبیار" که دوسال پیش کمی نوشته بودمش هم کار کردم و باز هم نفسم برید. همه‌ی این‌ها یک طرف، دو سوم رمانی به نام "سونات ایرانی"‌؛ که حالا احتمال می‌دهم نامش تغییر کند، را نوشتم. حدود پانزده داستان کوتاهِ کوتاهِ سفارشی هم برای گروه سنی خردسال نوشتم که تجربه‌ی فوق العاده‌ای بود و تا همیشه، نیم‌نگاهی جدی به ادبیات کودک و خردسال خواهم داشت. طرح سه ویدیو آرت را هم به همراه طراحی پلان و اجزای صحنه نوشتم و طرح فیلم‌نامه‌ی کوتاهی برای ناصر تقوایی، که بعدها داستان کوتاه شد (دادزن).

در دو مسابقه‌ی تک داستان شرکت کردم، در یکی تندیس و لوح بردم و در دیگری به مرحله‌ی نیمه نهایی رسیدم. مهمترین اتفاق حرفه‌ای سالی که گذشت، شهامت نیمه وقت کردن شغل‌ام بود(که سد جوع می‌کند) تا بیش از نیمی از زمان هر هفته‌ام را –چهار روز کامل در هفته- زندگی کنم، مطالعه کنم و بنویسم. در ذهنم از امیر حسین فطانت، بارها سپاس‌گزاری کردم به خاطر کاربزرگش در مورد "خاطرات روسپیان سودا زده‌ی من". بیش از هر سال موسیقی خوب شنیدم. با موسیقی کلاسیک، سرانجام آشتی کردم. نوایی که روزگاری شنیدنش برایم آزار دهنده بود، حالا به طور ثابت در لیست موسیقی‌های مورد علاقه‌ام قرار گرفته. تا توانستم به تئاتر پرداختم. به جشنواره‌ی فیلم فجر رفتم و دریغا که جشنواره‌ی تئاتر فجر را از دست دادم. بهترین فیلم ایرانی که دیدم،‌ "آتش سبز"، کار محمدرضا اصلانی بود و بهترین تئاتری که دیدم، "می‌خوام بخوابم" کار رضا گوران (تئاترهای بهتری هم بودند اما این کار، بر ذهن من تاثیر بیشتری داشت). بهترین بازیگری که به یادم می‌آید، پیام دهکردی است در "مرگ دست‌فروش" و "ملاقات بانوی سال‌خورده" و البته دیدن افرای بیضایی هم که چیزی شبیه سفر به اهرام مصر بود و فراموش نشدنی. از کنسرت علی‌رضا مشایخی بسیار لذت بردم و سولیست فرانسوی ویولون سل گروهش (ماری ترز گریزنتی) را در تالار رودکی، هرگز فراموش نخواهم کرد. اکسپوی عکس ایران و بینال مجسمه، بهترین نمایشگاه‌هایی بودند که رفتم. هفته نامه‌ی تندیس در زمینه‌ی هنرهای تجسمی و هفته‌نامه‌ی شهروند، دو نشریه‌ای بودند که، شماره به شماره پی‌ گرفتم و از خواندنشان لذت بردم.
هرگز فراموش نمی‌کنم که خبر مضحکه‌ای عجیب و برای من و امثال من، مصیبت‌بار به نام دادگاه یعقوب یادعلی را شنیدم که حتمن برای نسل‌های بعد،‌ اگر زنده بمانم، به عنوان یکی از بدترین خاطرات زندگی‌ام تعریفش خواهم کرد و در بهت و حیرت دیدم که راستی راستی حکم حبس‌اش را صادر کردند. با خودم گفتم که تا همین‌جای نوشتنم، دست کم پنج داستان نوشته‌ام که در مقایسه با "آداب بی‌قراری"، حکمش آویزان کردن و سنگ‌سار باید باشد! شما چطور؟ شما جرمی مرتکب نشده‌اید؟!

جغد را هم واگذار کردم و طفلک زبان بسته، بی‌ من نفس نکشید و از صحنه‌ی روزگار محو شد. موضوع از این قرار است که پس از گذشت حدود یک‌ماه از شروع به کار مجدد جغد، بر اثر اشتباه کاربری، قالب صفحه‌ی اصلی آسیب دید. مظاهر شهامت هم با ووردپرس کنار نیامد که نرم‌افزار مدیریت سایت بود. تصمیم گرفت به پارس‌پلت کوچ کند که نفهمیدم چطور شد دامنه‌ی "جگد دات نت" را ثبت کرد. بعد، پیگیری‌های من و تلاش‌های خودش برای بازگشت به جغد اصلی، به دلایل مختلف بی نتیجه ماند. خلاصه چیز زیادی از منطق حوادث نفهمیدم. ابتدا مهلت دامنه‌ی جغد تمام شد و سرانجام هم فضای میزبانی آن از دست رفت. در یک کلام، جغد دات کام مُرد و ورژن آذری آن، جگد دات نت سر برآورد. آرزوی موفقیت می‌کنم برای این وب‌سایت جدید که حالا دیگر هیچ ربطی به آن مرحوم(جغد دات کام) ندارد. با نمک‌تر از همه این‌که نه در جغد دات کامِ خودم، پس از واگذاری و پیش از انهدام، و نه در جگد دات نت، وب‌لاگ "تیله‌باز" افتخار لینک گرفتن نداشته!

از دیدن برخی نتایج داوری‌ها، گروه بازی‌ها و خودزنی‌ِ خودی‌ها افسرده شدم و از حرکات دولتی و محدودیت‌ها و بی‌احترامی‌هایی که به نویسنده‌ها کردند،‌ هزار بار خودم را لعنت کردم که قلم به دست گرفته‌ام و دلال و بساز‌بفروش، یا حتا کارمند سربه‌راه و ساده‌ای نشده‌ام. بارها کابوس ممیزم را دیدم و از خواب پریدم و بارها و بارها دوستانم در برابر این پرسش که «از مجوز چه خبر؟» سری به علامت تاسف در برابرم تکان دادند. برایم داستان خواندند و توی چشم‌هام زل زدند و پرسیدند: «فکر می‌کنی چاپ‌ می‌شه؟» و من بارها گفتم «نترس. تو بنویس». مذبوحانه کوشیدم امیدوارشان کنم و تنم لرزید از این‌همه یاس و وحشت.
دیروز هم به لطف داغان شدن نیمی از ماشینم در تصادفی مهیب با یک تریلر هجده چرخ، جان سالم به در بردم، تا پرونده‌ی گیج و گولی‌هایم در حین راننده‌گی همچنان باز بماند و همچنان برای تحمل پدیده‌ای به نام زیستن بهانه‌ای جز نوشتن نداشته‌ باشم.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

نسخه‌ی اورجینال فرهاد بابایی در اینترنت شروع به کار کرد! پس از این‌که بسیاری او را با فرهاد بابایی دیگری و نویسنده‌ای به نام "مردی با چشمان گرگ" به دلیل شباهت بسیار زیاد سبک و لحن نوشتارشان اشتباه گرفتند تصمیم گرفت ظاهر شود و بگوید: می‌شودونمش! این می‌شودونمش هم شخصیت سرخ‌پوستی است که در یکی از داستان‌های بلندش ساخته و البته نوعی فعل من درآوردیِ فرهاد بابایی است و قابل صرف است به صورت: می‌شودونم، می‌شودونی، می‌شودونند و الی آخر! مهارت فوق‌العاده‌ی او در خلق پارودی و تخیل بی‌حد او همیشه موجب حیرت من شده. سال گذشته، مجموعه‌ی داستان "پدر عزرائیل" را از نشر بن‌گاه درآورد که دریغ و صد افسوس،‌ به دلیل کاستی‌های پخش کتاب، دیده نشد. گوشه‌ای از تخیل ناب و سبک عجیب او را در داستان "مهرورزان سرزمین موعود" بخوانید.
وحید پاک‌طینت را هم که قبلن معرفی کرده بودم و دارد به کارش ادامه می‌دهد. سپینود هم به بلاگ اسپات مهاجرت کرد. او هم مدت‌ها بود مشکلات نشر اینترنتی گریبانش را گرفته بود. نویسنده‌ای که درد نوشته‌های زنانه‌اش، حتا آن‌ها که داستان نیستند، بوی آشنای ادبیاتِ لخم می‌دهد (خبر را از حسین جاوید به امانت گرفته‌ام).

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
چند پیش‌نهاد مطالعه برای تعطیلات نوروزی:
مجموعه داستان غزال زرگر امینی را از دست ندهید. دو یادداشت خوب در مورد داستان‌هایش: این‌جا و این‌جا.

مجموعه داستانی درست و درمان به نام تقدیم به چند داستان کوتاه نوشته‌ی محمد حسن شهسواری و یادداشتی از جنس ژورنال که من فکر می‌کنم بر خلاف تصمیم نویسنده‌ی یادداشت،‌ بیشتر تبلیغ است تا تقبیح این‌جا

اپرای شناور - اثر جان بارت با ترجمه‌ی فوق العاده‌ی سهیل سُمی. یادداشتی هوش‌مندانه از جنس ادبیات: این‌جا

و سرانجام "دم را دریاب"، اثر سترگ "سال بلو". یک مصاحبه‌ی قدیمی این‌جا و یک یادداشت این‌جا.

و البته مجله‌ی "شهروند امروز" را از دست ندهید. محشری به پا کرده که پانزده روز تمام، خوراک فکری برایتان فراهم است.

و اما برنامه‌ی پایانی سال هشتاد و شش:
دیگر در این وب‌لاگ یادداشتی نخواهم گذاشت. نمی‌خواهم باز هم به ضعف‌های بلاگفا اشاره کنم که کم هم نیست. از قدیم گفته‌اند دندان اسب پیشکشی را نمی‌شمارند. از بلاگفا به خاطر میهمان‌نوازی‌اش سپاسگزارم. برای همیشه از بلاگفا به این‌جا مهاجرت کردم. جزئیات ماجرا و خبرهای تکمیلی را همان‌جا بخوانید.

tileh.com

2 نوشته شده در دوشنبه بیست و هفتم اسفند 1386ساعت 12:27 توسط امیر حسین یزدان‌بد |

بر ما چه گذشت؟

سالی که گذشت در یک نگاه و از زاویه‌ی دید یک داستان‌نویس، اخبار تلخ بسیاری شنیدم و البته اندکی هم دل‌خوشی. وقتی به این عناوین که یک‌سال به مرور توجه‌ام را جلب کرد،‌ یک‌جا و دست‌چین شده نگاهی انداختم فقط یک کلمه ناخودآگاه به زبانم سُرید... "تشنج". تفسیر و تحلیل اخبار هم کار من نیست. اما دو چیز را خوب می‌دانم: اول این‌که هیچ چیز صریح‌تر و روشن‌تر از نگاهی به این تیترها، حافظه‌ی جمعی‌مان را سازمان نمی‌دهد. دوم این‌که، مردمی که گذشته‌شان را فراموش می‌کنند، محکوم به تکرار آن هستند.